Dat zegt eurocommissaris Wopke Hoekstra in de Herfst CDV over ‘Waardenvolle groei’. Volgens Hoekstra is het van groot belang dat duurzaamheid en economische groei samengaan en is het een vorm van ‘luchtfietserij’ te denken dat de duurzaamheidsagenda zonder economische groei zou kunnen. Ook verzet hij zich ertegen dat de duurzaamheid ten koste van het eigen bedrijfsleven moet gaan.‘Het kan niet zo zijn dat we door aan klimaatbeleid te doen onze bedrijven de deur uit jagen, want dan verliest iedereen. Dat gaat ten koste van het klimaat, het bedrijfsleven én onze strategische onafhankelijkheid.’ Bedrijfsleven en consumenten moeten de circulaire economie omarmen, aldus Hoekstra. ‘Denk aan de maakindustrie: fast fashion, goedkope T-shirts, waar we vanaf moeten. We kunnen het hergebruik van spijkerbroeken stimuleren, en dat gebeurt al.'

Lees hier het interview met Wopke Hoekstra

De Herfst CDV heeft als centrale vraag in hoeverre de Nederlandse en Europese economie zich dienen aan te passen om toekomstbestendig te zijn. ‘De vraag is: “Hoe wordt Europa het continent van de toekomst?” en niet: “Hoe haken we alsnog aan bij de wereld van gisteren?”’, aldus politiek filosoof Govert Buijs. Buijs hekelt de eenzijdige lof die het rapport Draghi over de Europese economie ten deel is gevallen. Draghi stelt ten onrechte de VS als voorbeeld, terwijl Trump en de zijnen alles in het werk stellen om de Amerikaanse Big Tech bedrijven te promoten en Europa een toontje lager te laten zingen. ‘Make Amerika Great Again is intrinsiek verbonden met een agenda om Europa als zelfstandige geo-economische en geopolitieke factor uit te schakelen.’

Waardendialoog

Voor een toekomstbestendige economie is het hard nodig dat de EU een debat start over haar ‘sociaal-economische identiteit’ en de borging van sociaal-economische grondrechten, stellen Jan Peter Balkenende en Jan Jacob van Dijkin een bijdrage. ’Die discussie is nog nooit gestructureerd gevoerd, laat staan dat er een duidelijk beleid op is gebaseerd.’ Om die reden stellen ze een waardendialoog voor, mede ‘om te bepalen welke koers we willen varen om ons concurrentievermogen te verhogen’. Econoom Rens van Tilburg meent in dit verband dat Nederland niet alle industrie binnen de eigen grenzen moet houden. ‘De kapitaalintensieve basisindustrie is helemaal in handen van buitenlandse bedrijven en produceert voornamelijk voor de export. Waarom daar schaars Nederlands belastinggeld aan besteden?’ Anna Schröder en europarlementariër Tom Berendsen benadrukken het belang van groene industriepolitiek in Europa. ‘Als we niet actief inzetten op concurrentiekracht en duurzaamheid, dreigt de industrie als een Jenga-toren stap voor stap onderdelen te verliezen, om uiteindelijk in elkaar te storten.’

Waar de meeste auteurs het belang van groene groei benadrukken, stelt econoom Paul Schenderling dat ‘groenegroeibeleid’ niet alleen ‘onbewezen maar ook actief schadelijk’ is. ‘Met groenegroeibeleid kiezen overheden en bedrijven er willens en wetens voor dat de broodnodige milieudrukvermindering ruim twee keer zo langzaam gaat.’ Schenderling adviseert dan ook dat arbeidsproductiviteitsgroei beter ten behoeve van arbeidstijdverkorting dan van consumptie kan worden ingezet. In dit verband stelt econoom en filosoof Ingrid Robeyns dat niet elk consumptief verlangen van elk indivdu vervuld kan worden. ‘Het vervullen van de voorkeuren van de een draagt bij aan de dood of de honger van de ander.’

Verlangen achter het populisme

In het actualitietsdeelvan CDV een interview met Hanneke Steen, nummer 2 op de CDA-kandidatenlijst voor de Kamer. Volgens haar zit achter het populisme een diep verlangen dat niet op onzin is gebaseerd maar op gevoelens van angst en verlies. Het CDA heeft de weg omhoog gevonden door het populisme niet met populisme te bestrijden. ‘Wij komen bewust niet met beloftes dat we het wel even gaan fixen. Dan presenteren we de zoveelste messias waarin de mensen na een paar jaar weer teleurgesteld zijn. Nee, we staan voor een politiek die op basis van onze waarden doet wat nodig is.’ Steen hekelt de manier waarop er binnen de rijksoverheid neergekeken wordt op lokale en regionale politici. ‘Ik heb te vaak gemerkt dat ik niet het vertrouwen kreeg om naar eigen inzicht en goeddunken te doen wat goed is voor de gemeente waarvan ik wethouder ben.’

Lees hier het interview met Hanneke Steen

Nieuwe NAVO-norm

In de debatrubriek Dwars stelt oud-minister van Defensie Hans Hillen dat de nieuwe NAVO-norm van 5 procent kan leiden tot ondoordachte politieke geldsmijterij. ‘Zonder grondige analyses en uitvoeringsplannen kan het over een paar jaar alweer ketelmuziek zijn geweest.’ Oud-officier Martijn Kitzen noemt de nieuwe NAVO-norm geen hype, maar vindt eveneens dat er geen ‘grondige analyse van de internationale veiligheidssituatie en een gedegen plan voor de versterking van de Europese defensie en onze rol daarin’ aan ten grondslag ligt.

Verder in CDV een oproep tot politiek inactivisme van ethicus Maurits de Jongh en een pleidooi van oud-topambtenaar Hans Borstlap aan de centrumpartijen om de handen ineen te slaan teneinde een stabiele regering ‘met een krachtig herstelbeleid’ te vormen. En een boekrecensie door Frank van den Heuvel van ‘Het kan echt anders’ van Henri Bontenbal.

Lees hier de recensie door Frank van den Heuvel van ‘Het kan echt anders’